TWITTER FACEBOOK
| | | |

Belediye ve Bağlı Kuruluşları Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esasları Yenilendi

MİARGEM başkanı Halil MEMİŞ değerlendirdi. (02.07.2020 - 03:29)

Belediye ve Bağlı Kuruluşları Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esasları Yenilendi

Halil MEMİŞ

MİARGEM Başkanı

E. Büyükşehir Genel Sekreteri/İçişleri Bakanlığı Başkontrolörü

1. Genel Olarak

Uzun zamandır üzerinde çalışılan Belediye ve Bağlı Kuruluşları Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esasları ile ilgili Yönetmelik nihayet Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

Gerek Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’te 2016 yılında yapılan ve Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’e işlenmeyen değişiklikler, gerek Danıştay İkinci Dairesinin 19/2/2018  tarihli ve Esas No: 2017/4096 sayılı özel yönetmelikte yer alan Teknik nitelikli müdürlüklere ilişkin iptal kararı, gerekse diğer bazı hususlardaki farklı uygulamalar yeni yönetmelik çıkarılmasını zorunlu hale getirmişti.

Bunun yanında, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminden sonra uygulamaya konan ve il özel idarelerine ilişkin düzenlemelerin İçişleri Bakanlığınca, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ilişkin düzenlemelerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yapılması gerekliliği de bu değişiklikleri elzem hale getirmişti.

Bu nedenle, inceleme konusu yaptığımız Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanmış ve sadece Belediye ve Bağlı Kuruluşları kapsadığından, il özel idareleri ile ilgili olarak İçişleri Bakanlığınca yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar eski yönetmelik uygulanmaya devam edilecektir.

Bu yazımızda, kısaca önceki uygulamada yer alıp değiştirilen hususlar ile ek olarak yapılan düzenlemeleri açıklayacak, yazımızın sonunda da karşılaştırmalı bir tablo sunacağız.

(Değerlendirmenin kısa süre içerisinde kaleme alınmış olması nedeniyle, muhtemel dil bilgisi kullanımı hataları için şimdiden özür diliyoruz.)

2. Getirilen Yenilikler

2.1. Yönetmelik sadece, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelerde görev yapan Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. İl özel idareleri ve bunların kurdukları birlikler, kapsam dışındadır. Belediyelerin üyesi olmadıkları mahalli idare birlikleri hakkında bu Yönetmelik uygulanmayacaktır.

2.2. Yönetmeliğin tanımlara ilişkin bölümünde, değişen mevzuata uygun değişiklikler yapılmıştır.

2.3. Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar

Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadroların gruplandırılmasında değişikliğe gidilmiş, yönetim hizmetleri grubunda yer alan “şef, koruma ve güvenlik şefi, bando şefi” alt grubu unvanları “Koruma ve güvenlik görevlisi amiri” alt grubu ile birleştirilmiştir.

2.4. Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar

Esaslı değişikliklerin yapıldığı maddelerden bir tanesi, Yönetmeliğin 6 ncı maddesi ile yapılmıştır.

Yönetmelikte bir çok hususta, atamalarla ilgili olarak genel hükümlere atıf yapan düzenlemelere yer verilmiş ve genel hükümler arasına “657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinde belirtilen atanabilme şartlarını taşımak” şartı eklenmiştir. Bu şartın, Genel Şartlar arasında yer almaması gerektiğine dair değerlendirmemiz için dipnota bakınız.[1]

Yapılan düzenleme ile alt görevde bekleme süresi, genel şartlar arasından çıkarılmıştır.

Buna karşılık “son müracaat tarihi itibariyle en az bir yıl süreyle atamanın yapılacağı yerel yönetimde çalışmış olmak” şartı getirilmiştir.

2.5. Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar

Özel şartlar açısından yapılan en radikal düzenleme, yukarıda bahsi geçen Danıştay kararına uygun olarak Teknik müdürlük, İdari müdürlük ayırımı ortadan kaldırılmasıdır.

Özel şartlar açısından, artık tüm Müdürlükler aynı şartlara tabi olacaklardır. (özel kalem, itfaiye ve zabıta müdürlüklerine ait özel durumlar hariç)

Daha önce, özel şartlar arasında yer alan “657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak” şeklindeki düzenleme genel şartlar arasına alınmıştır ve buna ilişkin temel eleştirimizi yukarıdaki başlık altında yapmış bulunuyoruz.

Maddede bunun dışında, kadrolar için alt görevlerde bekleme süreleri ile öğrenim durumları düzenlenmiştir. Detay için ekli tabloya bakınız.

2.6. Unvan değişikliği sınavına tabi olan kadrolara atanacaklarda aranacak genel şartlar

Unvan değişikliği için aranan genel şartlarda yer alan “Yükseköğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak” şartı, “657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak” şeklinde yeniden düzenlenmiştir. Bu düzenleme ile unvan değişikliğine tabi kadrolardan 1-4 üncü dereceler dışındaki dereceli kadrolar ve lise mezuniyeti ile atanılabilecek kadrolar için 68/B deki süreleri aramak, hem 1-4 dereceli kadrolara atanma şartını taşımayan yükseköğrenimliler, hem de lise öğrenimli olanlar açısından dezavantajlı bir sonuç doğurmuştur.[2]

2.7. Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar

Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar ile ilgili düzenlemeye bazı unvanlar ve o unvanlara atanabilmek için gerekli bazı şartlar eklenmiştir.

Bunların en dikkat çekici olanı, ekonomist kadrosuna kimlerin atanabileceğine ilişkin düzenlemedir.

Buna göre; ekonomist kadrosuna atanabilmek için; fakülte veya en az dört yıllık yüksekokulların

- Ekonomi,

- İktisat,

- Maliye,

- Bankacılık-finans,

- Bankacılık,

- Ekonomi ve finans,

- Ekonomi-yönetim bilimleri,

- Finans matematiği,

- Uluslararası finans,

- Uluslararası ticaret,

- Uluslararası ticaret ve finansman,

- Uluslararası ticaret ve işletmecilik,

- Uluslararası ekonomik ilişkiler veya

- Çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri

bölümlerinden mezun olmak şartı getirilmiştir. Yani, ekonomist kadrosuna atanabileceklere ilişkin mezuniyetler artırılmıştır.[3]

Bunun yanında, maddede Teknisyen kadrolarına atanma şartları da, yeni bir düzenleme olarak yer almıştır.

2.8. Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavına İlişkin Esaslar

2.8.1. Genel yönetmelikteki sözlü sınav, yeni düzenlemede de tüm görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar için zorunlu hale getirilmiştir.

2.8.2. Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarına, daha önceki düzenlemelerde yer almayan “görevden uzaklaştırılmış bulunan personel başvuruda bulunamayacağı”na ilişkin düzenleme eklenmiştir.

Bunun yanında, bir yerel yönetimin kadroları için diğer yerel yönetimlerin veya başka kurumların personelinin başvuruda bulunamayacağı da yeni bir düzenleme olarak getirilmiştir.

2.8.3. Genel yönetmelikteki, görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin yazılı sınavlardaki başarılı olmak için gerekli olan 60 puan düzenlemesi özel yönetmelikte düzenlenmiştir.

2.8.4. Sözlü sınavlarda başarılı olmuş sayılmak için, hem görevde yükselme hem de unvan değişikliği sınavlarında 70 puan alınması zorunlu hale getirilmiştir.

2.8.5. Sözlü sınavın, yazılı sınav sonuçlarının açıklanmasını müteakip en geç dört ay içinde yapılarak sonuçlandırılması ve başarı listesinin ilan edilmesini zorunlu hale getirmiştir.

Bunun yanında, puanların hesaplanması, konuların ağırlıkları ve sonuçların bildirilmesi ekteki tabloda belirtildiği şekilde düzenlenmiştir.

2.9. Görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanma

Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavları sonucunda atanmaya hak kazananların, eski düzenlemedekinin aksine, başarı sıralamasına ait listenin ilan edilmesini müteakip yerine kesinleşmesini müteakip en geç iki ay yerine bir ay içerisinde atanacaklarına dair düzenleme yapılmıştır.

2.10. Hizmet grupları arasında geçişler

Bu bahis altında yapılan en önemli değişiklik, görevde yükselme kapsamı dışında dışında bulunan daha üst görevlerde en az altı ay süreyle çalışmış olanların, daha alt görevlere atanması hususunda yapılmıştır.

Bu konuda, bizim 25.11.2019 tarihinde yayınlanan Görevde Yükselmeye Tabi Olmayan Üst Kadrolardan Görevde Yükselmeye Tabi Kadrolara Atanma başlıklı yazımızdaki "Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, alt görevlerde bekleme süreleri hariç aranan diğer şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma, planlama ve savunma hizmetleri” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.” şeklinde düzenleme yapılmalıdır yönündeki önerimize yakın bir değişiklik yapılması bizi mutlu etmiştir.

Sadece bizim “alt görevlerde bekleme süreleri hariç” şeklindeki önerimiz “alt görevlerde çalışma süresi şartı hariç” şeklinde vücut bulmuştur.

Bu düzenleme, bahsettiğimiz değerlendirmedeki temel eleştirilerimiz saklı kalmak kaydıyla, uygulamadaki karışıklığı ve tereddütleri ortadan kaldıracağı için değerlidir.

Yapılan düzenleme şu şekildedir: “c) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, alt görevlerde çalışma süresi şartı hariç olmak üzere, aranan diğer özel şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “Yönetim hizmetleri grubu”, “Araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu” ve “Hukuk hizmetleri grubu”nda gösterilen kadrolar ile unvan değişikliğine tabi kadrolara sınavsız, genel hükümlere göre atanabilirler. Diğer hizmet gruplarında yer alan kadrolara atanmada en az altı ay çalışmış olma şartı aranmaz.”

Böylelikle, belediye başkan yardımcısı, daire başkanı, genel sekreter yardımcısı, genel sekreter, bağlı kuruluş daire başkanı, genel müdür yardımcısı ve genel müdür kadrolarına atananların, bu görevlerden ayrılmaları ve/veya alınmaları halinde herhangi bir sınava tabi tutulmadan ve atanacakları daha alt görev için öngörülen bekleme (çalışma) sürelerine gerek kalmaksızın “Yönetim hizmetleri grubu”, “Araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu” ve “Hukuk hizmetleri grubu”na dahil kadrolara atanabileceklerdir.

Örneğin, tahsildar iken 657 sayılı Kanunun 68/B maddesindeki şartları taşımak kaydıyla Başkan Yardımcısı kadrosuna atanan bir memur, bu kadroda en az 6 ay çalışması kaydıyla bu kadrodan alındığında Müdür, Uzman, Şef kadrolarına herhangi bir özel şart aranmadan atanabilecektir. Bu konu ile ilgili detaylı değerlendirmemizi de ilerleyen tarihlerde paylaşacağız.

Bu bahis altında yapılan diğer düzenlemelere ise ekteki tablodan ulaşabilirsiniz.

2.11. Zabıta ve İtfaiye Müdürü Atamaları ile Zabıta ve İtfaiye Kadrolarının Denkliği

Yeni düzenlemeden anlaşılmaktadır ki, Zabıta ve İtfaiye müdürü kadrolarına atamalarının, yapılan yeni düzenlemede de görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan yapılması durumu yine muhafaza edilmiştir.

Bu atamalar, genel hükümler çerçevesinde ve görevde yükselmeye tabi tutulmadan 657 sayılı Kanunun 68/B maddesindeki şartları taşımaları kaydıyla yapılacaktır.

Yapılan yeni düzenlemeler ile sadece, bu atamaların kötüye kullanılması önlenmiştir.

Bu düzenleme karşısında bile, görevde yükselmeye tabi olmadan atanma konusu ile ilgili olarak Zabıta ve İtfaiye Müdürü Kadrolarına Yapılacak Atamaların Görevde Yükselme Sisteminden İstisna Olup Olmadığı” başlıklı yazımızdaki itirazlarımız halen geçerliliğini korumaktadır.

Buna mukabil yapılan düzenleme ile bahsi geçen yazımızda eleştiri konusu yaptığımız, bu Müdürlüklerden görevden alma halinde diğer müdürlüklere herhangi bir sınırlamaya tabi olmadan atanabilme sonucunu doğuran husus engellenmiş, böylece amacı aşan tasarrufların önüne geçilmiştir.

Şöyleki, zabıta ve itfaiye müdürü kadrolarına atananların, oradan alınıp görevde yükselmeye tabi bir kadroya atanabilmeleri için bu kadrolarda belli bir süre görev yapma şartı getirilmiştir.

Buna göre; zabıta ve itfaiye personelinin bu yönetmelik kapsamındaki görevde yükselmeye tabi kadrolara atanmalarında unvan denklikleri esas alınacağı hükme bağlanmış, zabıta müdürü ve itfaiye müdürü kadrolarında en az iki yıl görev yapanlar, alt görevlerde çalışma süresi şartı hariç olmak üzere, aranan diğer özel şartları taşımaları kaydıyla, sınavsız, genel hükümlere göre, yeni Yönetmeliğin 20 nci maddesinde tariflenen kadrolara atanabileceklerdir.

Konunun detayları daha sonra ayrıca değerlendirme konusu yapılarak paylaşılacak olmakla beraber, bir örnekle konunun mantığını bilginize sunmayı gerekli gördük.

Yeni düzenlemeye göre genel hükümlere uyularak, Zabıta Müdürü kadrosuna, görevde yükselme sınavına tabi olmadan atanan bir kişi, başka bir Müdür kadrosuna atanabilmesi için Zabıta Müdürü kadrosunda en az 2 yıl süreyle çalışmak mecburiyetinde olacaktır.[4]

Bu unvanlar dışındaki zabıta ve itfaiye unvanlarındakilerin diğer kadrolardan hangilerine ve hangi şartlarla atanabileceği ekteki tabloda yer almakta olup, detaylı değerlendirme ileride yapılarak paylaşılacaktır.

2.12. 2020 yılı sınav, duyuru ve başvuru işlemleri

2020 yılı görevde yükselme ve unvan değişikliği takvimi, yönetmeliğin yayını ile başlamış olup, kapsamdaki kurumlar yapmak istiyorlarsa görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atama yapacakları kadroları duyurarak, başvurularını alıp, 17 Temmuz 2020 tarihine kadar görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına tabi tutmak istediği personelin  niteliklerini ve sayısını valiliklere bildireceklerdir. Valiliklere gelen başvurular, tek liste halinde en geç 24 Temmuz 2020 tarihine kadar Bakanlığa gönderilecektir.

Bakanlığın, sınav tarihini ayrıca genelge ile belirleyerek kurumlara göndermesi gerekecektir.

3. Sonuç ve Değerlendirme

Bu yazı, yeni Yönetmeliğin Resmi Gazete’de yayınlanması ile yapılan belli başlı düzenlemeleri, diğer bir ifade ile yürürlüğe konulan Yönetmelikle getirilen düzenlemelerden eski düzenlemelere göre değişikliğe uğrayan ve/veya ilk defa getirilen düzenlemeleri, çok fazla detaya girmeden paylaşmak amacıyla kaleme alınmıştır.

Bu yapılırken, bazı çekincelerimiz kısaca ortaya konmuştur. Değerlendirdiğimiz bu Yönetmelik birkaç hususu muğlak bırakması ve birkaç düzenlemede sorunlu görülmesine rağmen, bir çok tereddütü ortadan kaldıracak bir özelliğe sahiptir.

Muğlak bırakılan ve/veya tereddüt yaratan hususlara dipnotlarımızda yer vermiş olmamıza rağmen, detayları ve gerekçeleri üzerinde zaman kısıtımız nedeniyle durulamamıştır.

İlerleyen tarihlerde bu konuları, tüm ayrıntıları ile analiz edip, belediyecilerimizle paylaşacağımızı belirtmek istiyoruz.

Ek: Görevde Yükselme Değişiklikler Tablosu (karşılaştırmalı) gorevdeyukselme-karsilastirma1.pdf (3.32 MB)

 

[1] Bu şartın genel şartlar arasında yer almasına temel bir itirazımız olacaktır. Bu itirazımız da, bu Yönetmelik kapsamındaki tüm kadroların Kanunun 68 inci maddesi çerçevesinde atanılabilecek kadro olmamasıdır. Genel şart, Yönetmelik kapsamındaki tüm kadrolar açısından geçerli olan ve uyulması zorunlu bir şarttır. Örneğin; yeni Yönetmeliğin 7 nci maddesinde düzenlenen “Ayniyat Saymanı” kadrosunun derecesi 1 ila 4 üncü derecelerden değilse, buraya bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye hiç kimse giremeyecektir. (Gerekçelerimizi kısa süre içerisinde, okuyucularımızla paylaşacağız.)

[2] Buradaki eleştirel değerlendirmemizi, daha sonra detaylı bir şekilde paylaşacağız.

[3] Bu düzenleme, bu kadrolara atanacak sözleşmeli personeli de aynı şekilde etkileyecektir.

[4] Daha önceki düzenlemede, linkini verdiğimiz makalede de belirttiğimiz üzere herhangi bir süre kısıtlaması bulunmamaktaydı.